Skip to main content

Posts

श्रुती, सत्र, मुक्त मन

सत्र, मुक्त मन बरु कृष्णको काली खोल्सो नै ठीक रहेछ । आपत् पर्दा पानी खान त हुन्थ्यो । कम से कम मुख धुन त हुन्थ्यो । पासपोर्ट सबै भिजेछ र अझै भिज्नमा सहयोग गरिन् । फेरि दरबार छिर्नुको औचित्य थिएन । एकपटक मरेकालाई फेरि मर्न केको डर । बाहिर आइन् श्रुती । तल खोलाको आवाज जस्तै माथि सडकमा हुलको आवाज थियो । कल्याङ् कुलुङ् थियो दुबैतिर । हिजोसम्म क्रातिकारीले ल्याएका गाडिहरू र तिनमा टाँगेका ब्यानरहरू रातै थिए । बिस्कुट र चाउचाउका खोलहरू छरिएका थिए । कतिका कपडाहरू त्यतै गाडिका झ्यालमा थिए भने कति भूइँमा । एउटा हातमा ए.टि.एम. कार्ड च्यापेर, अर्को हातले टाउकाको माटो पुछ्दै बौलाही सरह हिँडिन् श्रुती बाँसघारी मुनीको सडकमा । पेन्टिङ्गकी सौखिन् श्रुती अहिले आफैं कसैको पेन्टिङ्ग जस्ती भएकी थिइन् र त्यही पेन्टिङ्गलाई भीडबाट जोगाउन भीडतिरै मिसिँदै थिइन् । तर जहाँ उनी जान्थिन् त्यहाँ कम भीड हुन्थ्यो, उनको शरीरको दुर्गन्धले । सोचिन् ः यतै कतै कृष्णलाई भेटे कति रमाइलो हुन्थ्यो । तर फेरि आफ्नो मनलाई सम्झाइन्, यसरी भीडमा, हो हल्लामा हिंड्दै, दुर्गन्धमा, हेर्दै र खोज्दै कृष्ण भेटिने भए, कतिले भेट्थे क...

श्रुती, सोह्र, दशावतारी मन

सोह्र, दशावतारी मन रथको पाङ्ग्रो घुमे जस्तो, नेतीले मदानी घुमाए जस्तो, बाहिरको सास भित्र पसेर फेरि बाहिर आए जस्तो, घुम्ने माने जस्तो, घुमाइएको रुद्राक्ष माला जस्तो, घुम्ने सौर्य मण्डल जस्तो, घुम्ने चौरासी लाख योनी जस्तो, घुम्ने चार युग जस्ता अनि बत्ति कात्ता घुमाइएका औंला जस्ता । सबथोक घुमे जस्तो देख्यो कृष्णले । सबथोक परिवर्तन देख्यो । श्रुतीले फन्को मारिन् । क्रान्तिले फन्को मा¥यो । टाउकामा रुमाल बाँधेर नाच्नेहरूले टाउको खौरिए राजा–रानीको नाममा । दरबार घेर्नेहरू पशुपति हेर्न लागे । बाजा बजाउनेहरू शान्त बसे र लुकाइएका हात हतियारहरू विना प्रयोजन विश्राम गरे । मोबाइल फुट्यो । सम्पर्क टुट्यो । रगत सेलायो ज्यानमा । एकै दिनको परिवर्तन थियो त्यो । उसको पनि र सिङ्गो शहरको पनि परिवर्तन । दौड र हतार थिएन अब । सडकै भरि मुडुला टाउकाहरू बिस्तारै हिँड्थे श्रद्धाञ्जली स्थानतिर । उनकै नाममा मुडियो कृष्ण पनि र ऊ पनि घुम्यो समयसँगै । ज्यानमा रगत नभएर विरक्त देखिएको कृष्णले छाउनी, मृत्यु, निराश, पशुपतिनाथ, बन्द जस्ता शब्दहरू लगाएका वाक्यहरू बढी सुुन्यो । – कति राम्रा राजारानी थिए । मरेपछि क...

श्रुती, पन्ध्र, रहस्य मन

पन्ध्र, रहस्य मन यतिबेलासम्म त आइपुग्नु पर्ने इज्जिता । आज मेरै गाडि पठाएकी पनि थिएँ । आमालाई अप्ठ्यारो भएछ कि ! आउने बेला त भयो, आदि सोच्दै थिइन् श्रुती । पर गाडिबाट ओर्लिएको देखिन् इज्जितालाई । पर्दा थोरै खोलेर हेरिन् र देखिन् , गाडि अर्कैतिर पार्क गर्न लगियो र इज्जिता सीधै डिनर टेबलतिर आइन् । खुशीले आफैंतिर पाइला बढाए जस्तो लाग्यो इज्जिता आउँदा । हेरिरहिन् एकछिन् । वल्लो रूखनेर आउँदा स्पष्ट भयो अनुहार । ओहो ! कस्तो सुहाएको कपडा, अस्ति आफूले एकपटक लगाउँदा त ठीकै देखिएको थियो । आफैंले दिएको उपहार र आफैं जस्तालाई दिएको चिनो सुहाएकोमा अर्को तहको खुशी बढ्यो श्रुतीलाई । सबै जना जम्मा भइसक्नुभएको थियो । नचिनेका पाउनाहरू एक लाइनमा बसे जस्तो लाग्यो श्रुतीलाई । सोचिन् ः यिनै मध्ये एक हुनुपर्छ मुमाज्यूले हेरेको केटो । उनीहरूको ढाडमात्र देख्दैथिइन् कक्षको पर्दाबाट लुकेर । मुमाज्यू, दाइज्यू, बुबाज्यूको अनुहार मैनबत्तिको प्रकाशले पहेंलो देखिएको थियो । सुसारेहरू अलिक परै बसेका थिए । इज्जिता टेबलको नजिकै पुगिन् । दाइज्यूले परैबाट हातको इशारा गर्नुभयो बस्नलाई । अरू पनि पाहुना आए । पछिबाट भाइ...

श्रुती, चौध, निराश मन

चौध, निराश मन दुई हप्ता भन्दा तीन चार दिन बढी भइसकेको थियो, बसन्त ऋतु सकिएर गृष्म शुरू भएको । प्रायजसो सबै चोकहरूमा नाच गान र सङ्गीत थियो । ठूला राता ब्यानर मुनि बजाउने र नाच्नेको ओइरो थियो । एउटा चोकबाट बजाएको अर्काे चोकमा स्पष्ट सुनिन्थ्यो । क्रान्ति देखि डराएर काठमाडौं लुकेकाहरू क्रान्तिको रौनक प्रति आकर्षित थिए । समस्या यति मात्र थियो कि सामानको मूल्य बढेको थियो । यी दिनहरूमा कृष्ण तीन पटक भारत गएर फर्किसकेको थियो । हिजो र अस्ति भन्दा आज बिहान उसलाई निकै स्फुर्ती आएको थियो । दरबारको पूर्वी भाग भनेको उसका गाउँ–पाखाका चुट्के, सेलो, सोरठी, झ्याउरे र धाननाचका गेडाहरू सुन्न पाइने थियो । आफ्नै जस्ता दौरा सुरुवाल र चौबन्दीको नाच हेर्न पाइने थियो । गाउँको शिवालय परिसरमा हुने चण्डि पूर्णिमाको क्षण र ठूली एकादशीको सङ्गिनीभाका सम्झिदै थियो । फेरि अर्कोतिर मिशन ॐ को पनि सफलता हात लाग्ने वाला थियो । प्रेम पनि नजिकै पाल्ने वाला थियो । कमेज भित्र मुरली चेक ग¥यो । अर्को खल्तीमा हात हाल्यो । भारतामा क.सरिताले दिएको विनायो छाम्यो । मोबाइल हे¥यो । ब्याट्री र टावर सबै ठीकै थिए । वार्तामा बस्न...

श्रुती, तेह्र, विज्ञान मन

तेह्र, विज्ञान मन वसन्त ऋतु ः सूर्यका दुईओटा अद्वैैत रङ्गीन खुट्टाहरू, फूल फूल्ने शुरूवात । सरस्वती पूजा ः स्वतस्फूर्त रूपमा प्रकृतिमा रस उत्पादन हुने प्रकृयाको शुरूवात ता कि वनस्पति र वनस्पतिदेवीले गर्भधारण गर्न सकून् र पशुपतिलाई पुष्पले पुज्न सकून् । वसन्त ऋतु ः प्रकृतिको प्रथम रजश्वला जसबाट शुरू हुन्छ श्री सम्पत्ती । श्री पञ्चमी ः सन्तहरूले सरस्वतीको सहयोगमा बुझ्न शुरू गर्छन् श्रीलाई वसन्त श्रवण पश्चात् र विग्रह गर्छन् एक सूर्यायन भित्रमा अनि देख्छन् चण्डि, श्रीको सरल स्वरूप । लगभग एकपक्ष बितिसक्यो वसन्त पञ्चमी पछि । झुसिल्किराहरू नरम पात खाएर हुर्किइसके र पूmलका वासनाले दिमाग विकसित गरिसके । रङ्गीन पूmल र पातहरूमा रङ्गीन पुतलीहरू उड्न थालिसके श्रुतीको कक्ष बाहिर । विना योजना र विना स्वीकृति श्रुतीलाई दर्शन् भेट गर्न आएका थिए उनीहरू । माया लाग्यो श्रुतीलाई । बन्द गरिन् झ्याल । सोचिन् ः त्यहाँसम्म त ठीकै छ, कक्ष भित्रै पसे भने ! उनलाई पनि निराश र पुतलीलाई पनि एेंठन । पीरले त्यसै आवाज निस्किएछ । – भित्र आउनु पर्दैन, त्यहीं डुल्नू बाहिरतिर । – किन श्रुती ? के भयो तिमीलाई आज ? ...

श्रुती, बाह्र, मित्र मन

बाह्र, मित्र मन – आउनुस्, चड्नुस् । यताबाट । – धन्यवाद ! नमस्ते । – नमस्कार ! धेरैबेर त कुर्नु भएन नि ? – होइन भर्खरै मात्र आइपुगेकी थिएँ । तपाईंकै गाडि हेर्दै थिएँ । – मेरो ड्राइभर घर गएको रहेछ । अनि दाइज्युको ल्याएर आएकी । के छ, सञ्चै हुनुहुन्छ ? – ठीकै छु । तपाईंले मलाई तपाईं भनेको सुहाउँदैन रहेछ । तिमी नै भन्नुस् । बरु इज्जिता हुन्छ । – म त तिम्रो घरमा छु जस्तो लागेछ, इज्जिता । फेरि घर पुगेपछि त तपाईं नै भन्छु है ! मुमाज्यूले सुन्नुभयो भने गाली गर्नु हुन्छ । अनि के छ तिम्री आमाको खबर ? तिम्रो भाइ अझै पनि उभिएर नै खान्छ कि बस्छ पनि कहिले काहीं ? – श्रुती जी ! ऊ मेरो काकाको छोरो हो । अहिले पढ्न गइसक्यो । चार वर्षका लागि फ्रिसिपमा गएको हो । जाने बेलामा बाइ भन्न आइरथ्यो त्यसपछि खासै कन्ट्याक्ट नै भएको छैन । पढाइ सकेपछि मात्र आउँछुहोला भन्थ्यो । आउने जाने खर्चले निकै काम गर्छ पनि भन्थ्यो । त्यही त हो नि हाम्रो । – जे होस्, रमाइलो थियो । सम्पर्क भएको बेला मैले पनि सम्झिएकी छु भनेर सुनाइदेऊ है ! अनि आमा त्यस्तै हुनुहन्छ कि अलिक ठीक हुनुभयो ? – बिसेक हुने रोग नै होइन त्यो । अहि...

श्रुती, एघार, होशियारी मन

एघार, होशियारी मन खैरो पेण्ट र खैरै इस्टकोटमा निस्क्यो कृष्ण रिङ्गरोडमा । केन्द्रदेखि रिङ्गरोडसम्मका गतिविधको निरीक्षण गर्नु थियो अबको केही दिनमा । दिनको पहिलो फोन आयो रातो हलबाट र त्यतैतिर लाग्यो । ऊ पुग्दा कार्यक्रम शुरू भइसकेको थियो । हातको इशाराले सबैलाई वस्न आग्रह गर्दै ऊ कुर्सीमा बस्यो र सुन्यो । – आदरणीय क्रान्तिकारी साथीहरू ! अब हाम्रो क्रान्ति निर्णायक मोडको सँघारमा आइपुगेको छ । स्व–घोषित भगवान् विष्णुको अवतारी बंशलाई जरैबाट उखेलेर फ्याँक्ने समय आइपुगेको छ । अब हामीले खुट्टा कमाएर हाम्रा हज्जारौं शहीदहरूको गाली खानु हुँदैन । हामी बाँचेकाहरूले हाम्रो मिशन सफल पार्नु भनेको नै मृतकहरूको सही अन्त्येष्ठी गर्नु हो । हाम्रो पार्टीबाट गर्नुपर्ने सम्पूर्ण तयारी भइसक्यो । पचहत्तरै जिल्लामा बजाउने बाजाहरू जम्मा भइसके । नबज्ने ढोलकभित्र तरबारहरू हालिसके र बिग्रेका सहनाइहरूमा पेस्तोल बसिसके । कमरेडहरू, यसपाली पनि धेरै नै होशियार बन्नुपर्छ । अस्तिको बुट, बल र गोलिकाण्डले पनि हामीलाई केही सङ्केत दिइसकेको छ । पक्कै पनि दुर्जन दुश्मनहरूले सोझा र सज्जन जनताहरूलाई शक्ति प्रयोगको प्रयास गर...